Cnoc an Chonnaidh, Muineachán, H18 W897

+353 (0) 47 72344

eolas@oiriall.ie

Beatha teanga í a labhairt.

Beatha teanga í a labhairt.

An té a bhíonn siúlach bíonn sé scéalach.

An té a bhíonn siúlach bíonn sé scéalach.

Taithí a dhéanann máistreacht

Taithí a dhéanann máistreacht

An té a bhíonn thíos buailtear cos air.

An té a bhíonn thíos buailtear cos air.

Níor chaill fear an mhisnigh riamh é

Níor chaill fear an mhisnigh riamh é

Tír gan teanga tír gan anam

Tír gan teanga tír gan anam

Níl saoi gan locht ná daoi gan tréith.

Níl saoi gan locht ná daoi gan tréith.

An té a bhíonn thuas óltar deoch air.

An té a bhíonn thuas óltar deoch air.

Aithnítear cara i gcruatan.

Aithnítear cara i gcruatan.

Tús maith leath na hoibre.

Tús maith leath na hoibre.

I ndiaidh a chéile a thógtar na caisleáin.

I ndiaidh a chéile a thógtar na caisleáin.

Doras feasa fiafraí.

Doras feasa fiafraí.

An rud nach féidir ní féidir é.

An rud nach féidir ní féidir é.

Ar scath a chéile a mhaireann na daoine.

Ar scath a chéile a mhaireann na daoine.

Is deacair ceann críonna a chur ar cholainn óg.

Is deacair ceann críonna a chur ar cholainn óg.

Mura gcuirfidh tú san Earrach ní bhainfidh tú san Fhómhar

Mura gcuirfidh tú san Earrach ní bhainfidh tú san Fhómhar

Níl íseal ná uasal ach thíos seal agus thuas seal.

Níl íseal ná uasal ach thíos seal agus thuas seal.

Ní thagann ciall roimh aois.

Ní thagann ciall roimh aois.

Ní mar a shíltear a bhítear.

Ní mar a shíltear a bhítear.

Ní bhíonn in aon rud ach seal.

Ní bhíonn in aon rud ach seal.

Tar éis a thuigtear gach beart.

Tar éis a thuigtear gach beart.

Imíonn an tuirse is fanann an tairbhe

Imíonn an tuirse is fanann an tairbhe

Ná tabhair breith ar an gcéad scéal.

Ná tabhair breith ar an gcéad scéal.

Is í an chiall cheannaigh an chiall is fearr.

Is í an chiall cheannaigh an chiall is fearr.

Is mór é luach na foighne.

Is mór é luach na foighne.

Is maith an scéalaí an aimsir.

Is maith an scéalaí an aimsir.

Beatha duine a thoil

Beatha duine a thoil

Way 2 Pay

Way 2 Pay

Click here and you will be brought to our certified payment system

An Chartlann

An Chartlann

Ag dul siar ar bhóithrín na smaointe

VS Ware

VS Ware

Login to Vsware to receive student’s school reports and timetables.

Komeer

Komeer

Download the Komeer App to receive school messages and notices. Click here to access

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

Clár Ábhar

1.    Scóip, Ceangal le misean, fís agus aidhmeanna na scoile, Réasúnaíocht, Spriocanna / Cuspóirí.
2.    Róil agus Freagrachtaí, Tuismitheoirí/Caomhnóirí, Múinteoirí, Baill eile Foirne, Bord Bainistíochta.
3.    RIALACHA SCOILE, Bímid ag súil leis, RIALACHA SCOILE MÍNITHE, go dtagann tú ar scoil gach lá agus in am.
4.    Go dtagann tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar, go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin agus go dtuairisceoidh tú aon dochar taismeach a dhéanann tú nó a fheiceann tú.  
5.    Go ndéanann tú do dhícheall sa seomra ranga agus le do chuid obair baile.
6.    Go dtig tú ar scoil ullmhaithe mar is ceart don lá scoile, go n-iompraíonn tú tú féin mar is ceart ar fud na scoile.
7.    Bearta coisctheacha
8.    Scoláirí a bhfuil Riachtanais Speisialta Oideachais acu, Luaíochtaí, Luaíochtaí do Scoláirí le Riachtanais Speisialta Oideachais, Straitéisí agus Smachtbhannaí
9.    Atreorú
10.    Nósanna imeachta a bhaineann le sáruithe leanúnacha den Chód Iompair
11.    Córas Céimnithe do mhionchionta
12.    Cur i bhfeidhm
13.    Fionraíocht agus Díbirt

Scóip

Baineann an comhad seo le daltaí Choláiste Oiriall agus baineann sé don scolaíocht uilig le linn agus lasmuigh d’uaireanta scoile araon.  Cuireadh an polasaí seo le chéile i gcomhar leis na páirtithe scoile uilig, lena n-áirítear an Bord Bainistíochta, foireann, tuismitheoirí agus daltaí.  Cuireadh an polasaí seo le chéile de réir treoirlínte an Bhoird Leasa Náisiúnta
Oideachais.

Ceangal le misean, fís agus aidhmeanna na scoile

Forbraíodh an beartas seo de réir mhisean ár scoile a bhfuil aire don dalta ina chroí lár.  Féachann an scoil le timpeallacht shlán shábháilte foghlama a chur ar fáil chun ár ndaltaí a fhobairt. Tá Cód Iompraíochta na scoile bunaithe ar mheas ort féin, ar dhaoine eile agus ar an timpeallacht s’againn, ionas go mbíonn atmaisféar dearfach agus comhoibritheach scoile ann.  

Réasúnaíocht

Is iomaí duine a oibríonn le chéile sa scoil againn gach lá agus mar sin de tá gá le hardleibhéal cúirtéise agus meas ar dhaoine eile.  Ní féidir glacadh le hiompar atá dímhúinte, bearránach, contúirteach nó a chuireann isteach ar dhaoine.  Tá ár gCód bunaithe ar an dalta a aithint mar dhuine aonair agus go fóill cruthaítear atmaisféar ina gcosnaítear leas an uile dhuine.

Spriocanna / Cuspóirí

Is iad aidhmeanna an Chóid Iompraíochta againn:
•    Aeráid a chruthú a spreagann agus a chuireann le dea-iompar
•    Timpeallacht dhearfach agus shábháilte a chruthú le haghaidh foghlama agus teagaisc
•    Caidrimh dhearfacha cóimheasa agus comhthacaíochta a thógáil i measc daltaí, baill
foirne agus tuismitheoirí
•    Daltaí a spreagadh le freagracht phearsanta a ghlacadh as a bhfoghlaim féin agus as a n-iompar
•    Chun folláine a chur chun cinn sa dóigh go mbeidh ár gcuid scoláirí ag mothú muiníneach, sona, sláintiúil agus i dteagmháil le daoine agus leis an saol agus chun cur le folláine agus teacht aniar fisiciúil, meabhrach, mothúchánach agus sóisialta ná scoláirí.
•    Nósanna éifeachtacha imeachta bheith in áit a éascóidh reáchtáil na scoile ó lá go lá agus a thig le héilimh na reachtaíochta reatha
•    Cuidiú le daltaí forbairt ina saoránaigh fhreagracha agus bhainteacha
•    Ionchur cuí pearsanra uilig na scoile a chur san áireamh
•    A chinntiú go dtuigeann na tuismitheoirí, na daltaí an fhoireann agus an bhainistíocht an Cód Iompraíochta agus na fáthanna atá leis
•    Na straitéisí agus na bealaí a leagan amach a úsáidfear chun drochiompar a chosc agus chun iompar dearfach a aithint
•    Struchtúr smachtbhannaí cothroma, seasmhacha agus aontaithe a leagan amach a úsáidfear mar fhreagra ar iompar diúltach
•    An idirghabháil a leagan amach a úsáidfear  nuair a bhíonn mí-iompar leanúnach ag dalta

Róil agus Freagrachtaí

Cruthaíonn gach duine sa scoil aeráid agus atmaisféar na scoile.  Aithníonn an scoil againn ionchur gach baill de phobal na scoile.  Tá freagracht ar gach ball dea-iompar a chur chun cinn agus tá ról acu bheith ag cur le caidrimh dhearfacha measa agus muiníne. Tá an scoil ag súil leis go ndéanfaidh daltaí a ndícheall i gcónaí tacú le cód iompraíochta na scoile.

Tuismitheoirí/Caomhnóirí

Aithníonn an scoil ról tuismitheoirí/caomhnóirí i bhforbairt agus i bhfeidhmiú an Chóid Iompraíochta agus táthar ag súil leis go seasfaidh siad leis an chód agus go spreagfaidh siad a gcuid mac/iníonacha le cloí leis.

Múinteoirí

Is mór an tionchar a imríonn cáilíocht an chaidrimh idir mhúinteoirí agus daltaí ar iompraíocht sa scoil.  Cothaíonn an cód caidrimh iontaoibh idir mhúinteoirí agus daltaí. Aithníonn an scoil ról múinteoirí i bhforbairt agus i bhfeidhmiú an Chóid Iompraíochta.  Aithníonn an scoil gurb é réimse an teagaisc agus na foghlama príomhfhócas an mhúinteora, ach go mbíonn ról fíorthábhachtach acu i dtaca le bainistíocht iompair.  Is croí-eilimint de chuid na scoile an ról lárnach sin.  

Tá múinteoirí ainmnithe do gach rang agus do gach bliainghrúpa a bhfuil freagrachtaí ar leith acu maidir le feidhmiú an chóid: Bíonn ról ar leith ag Múinteoirí Ábhair, Oidí, Ceanna bliana, Comhairleoir Treorach, Múinteoirí Tacaíochta Foghlama, áisíneachtaí eile, Príomhoide Tánaisteach agus Príomhoide go léir i dtaca le cosaint an chóid.

Baill eile Foirne

Aithníonn an scoil ionchur na foirne coimhdí i reáchtáil na scoile ó lá go lá.  Tá páirt acusan le himirt chomh maith i bhfeidhmiú rathúil ár gCóid Iompraíochta.  Tá freagracht orthu go háirithe teagmhais mhí-iompair agus samplaí dea-iompair a fheiceann siad a thuairisciú.

Bord Bainistíochta

Forbraítear gach polasaí le húdarás an Bhoird Bhainistíochta agus caithfidh a bhaill a cheadú sula n-éiríonn sé ina pholasaí oifigiúil scoile.  Cé nach mbíonn baint ag baill an bhoird le nósanna imeachta laethúla, is iad an grúpa iad ar féidir le tuismitheoirí agus daltaí os cionn 18 dul chucu i gcásanna fionraíochta nó díbeartha.

Bíonn freagracht ar na daoine fásta sa scoil samhail a thabhairt de chaighdeáin iompraíochta na scoile, ina dteagmháil le idir dhaltaí agus lena chéile, ós foinse chumhachtach foghlama do dhaltaí é a sampla siúd.  

Bítear ag súil leis fosta go mbeidh Tuismitheoirí/Caomhnóirí ina ndeá-shampla ar na caighdeáin atáthar ag iarraidh ar dhaltaí a chleachtadh. Tugann na bealaí ina mbíonn tuismitheoirí agus múinteoirí ag idirghabháil le chéile deis do dhaltaí dea-chaidrimh oibre a fheiceáil.  

RIALACHA SCOILE

Bíonn Rialacha Scoile i bhfeidhm nuair a bhíonn tú ag caitheamh culaith scoile, i d’ionadaí scoile nó i mbun aon ghníomhaíocht scoile. Cuireann rialacha scoile síos i dtéarmaí simplí ar an dóigh le tú féin a iompar chun foghlaim go maith agus chun forbairt i do dhuine fásta freagrach aibí.  Ní hé gur chum múinteoirí rialacha le cur isteach ar dhaltaí ná lena saol a dhéanamh deacair.  Má tá beagán gnáthchéille agat tchífidh tú go bhfuil siad ann le cosaint a dhéanamh ar an cheart atá ag daltaí chun foghlama agus ar an cheart atá ag múinteoirí chun teagaisc i dtimpeallacht atá sábháilte measúil agus comhbhách..  Mar sin de

Táimid ag súil leis:

1. Go dtiocfaidh tú ar scoil gach lá agus go mbeidh tú ann in am
2. Go dtiocfaidh tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar
3. Go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin
4. Go ndéanfaidh tú do dhícheall sa seomra rang agus le do chuid obair baile
5. Go dtig tú isteach ullmhaithe mar is ceart do do chuid ábhar
6. Go n-iompróidh tú tú féin mar is cuí thart faoin scoil

1).    Go dtagann tú ar scoil gach lá agus in am. 

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn tú i bhfoirgneamh na scoile ar 8:55 am go laethúil.
•    Go dtagann tú ar scoil gach aon lá ach amháin murar féidir leat ar chor ar bith.  Amharctar ar mhaidhtseáil (nó dul i bhfolach ón scoil) mar shárú tromchúiseach rialacha.
•    Go dtugann tú nóta i do dhialann ó do thuismitheoir/caomhnóir má chailleann tú lá scoile ar an lá a thagann tú ar ais agus go dtugann tú é do d’Oide Ranga
•    Go dtugann tú nóta ó do thuismitheoir/chaomhnóir sa chás go mbíonn tú mall agus go síníonn tú nóta san oifig.
•    Go mbaileoidh tuismitheoir/caomhnóir tú ar scoil má bhíonn tú tinn i rith an lae agus go gcaithfidh tú imeacht.
•    Go gcaithfidh tú nóta sa Dialann ó do thuismitheoir a thaispeáint don rúnaí nó do mhúinteoir le stampáil más rud é go gcaithfidh tú imeacht i rith an lae agus ansin síniú amach ag an oifig fosta.
•    Go dtéann tú ar aghaidh chuig gach seomra ranga gan mhoill le bheith in am don cheacht.
•    Nach dtéann tú chuig an leithreas/taisceadán idir nó le linn ranganna gan cead a fháil ón mhúinteoir roimh ré.
•    Go n-iompraíonn tú tú féin go maith ar an bhealach chuig agus ón scoil.

mar:
•    Is deacair am a chailltear a thabhairt isteach arís.
•    Ní mór go mbeadh a fhios ag an scoil cén fáth a mbeifeá as láthair.
•    Bíonn daoine ag súil le míniúchán cúirtéiseach má bhíonn tú mall.
•    Ma thig tú mall chuig rang tá tú ag cur amú do chuid ama féin, am an mhúinteora agus am an ranga.
•    Má théann tú chuig an leithreas/taisceadán idir nó le linn ranganna is cur isteach ar an rang é.
•    Tá údarás agus freagracht ag an scoil ort ar do bhealach go dtí agus abhaile ón scoil.

2)    Go dtagann tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar.

Ciallaíonn sin
•    Caitheann tú an chulaith scoile ar scoil an t-am ar fad ach amháin nuair a chuireann an scoil a mhalairt in iúl duit.
•    Bíodh an cnaipe ag an mhuinéal druidte ar an léine nó ar an bhlús agus bíodh an carbhat ceangailte i gceart agat
•    Ní mór do dhaltaí an feisteas sonraithe spóirt a thabhairt leo ar scoil agus é a chaitheamh chun páirt a ghlacadh i ranganna corpoideachais, ag traenáil spóirt agus i gcomórtais spóirt.
•    Ba chóir go mbeadh cóiriú gruaige néata slachtmhar agus nádúrtha ag na daltaí ar fad. Glactar leis go mbeidh dath nadúrtha gruaige ag daltaí.
•    Ba chóir hataí agus scaifeanna a choinneáil i do mhála scoile i rith an lae.  Ní cheadaítear cótaí ná casóga sa seomra ranga agus ba chóir iad seo a fhágáil sa taiceadán.
•    Tá cosc ar chaitheamh tobac aon uair a bhíonn tú ag caitheamh na culaithe scoile nó a bhíonn tú páirteach in aon imeacht de chuid na scoile.
•    Ní cheadaítear polladh aghaidhe ar bith
•    Tá caitheamh seodra teoranta go dtí dhá fháinne láimhe, fáinne stoda amháin disréideach in íochtar gach cluaise agus uaireadóir. Bíonn cead ag daltaí fáinní stoda amháin a chaitheamh.
•    Ní cheadaítear smideadh.

mar:
•    Ba chóir do dhaltaí a gculaith a chaitheamh go bródúil, bheith cóirithe mar is ceart le haghaidh gníomhaíochtaí scoile agus bheith mar ambasadóirí nuair a bhíonn siad ag déanamh ionadaíochta ar son na scoile.
•    Ba chóir go mbeadh stíl/dath gruaige ag teacht le gnás feistis atá oiriúnach don scoil.
•    Is féidir le hataí agus scaifeanna daltaí a chur ar seachrán le linn ranganna.
•    Tá caitheamh tobac míshláintiúil.  Ba chóir go mbeadh daltaí i gcónaí mar dhea-ambasadóirí dá scoil féin.
•    Is féidir le contúirt teacht ó pholladh aghaidhe
•    Is féidir le contúirt teacht ó chaitheamh seodra nó caitheamh seodra breise iomarcach.i gcoimhthéacs sláinte agus sábháilteachta de.

3)    Go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin agus go dtuairisceoidh tú aon dochar taismeach a dhéanann tú nó a fheiceann tú. 

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn tú cabhrach agus go gcaitheann tú go béasach measúil le daltaí eile, leis an fhoireann scoile agus leis na cuairteoirí uilig a thagann chun na scoile.
•    Go mbíonn meas agat ar threoracha do mhúinteoirí agus na foirne scoile.
•    Nach dtéann tú a bhulaíocht daltaí eile ó bhéal ná go fisiceach.
•    Gur chóir duit siúl go hordúil ar fud na scoile agus go háirithe sna dorchlaí.
•    Nach n-úsáidfidh tú teanga atá ionsaitheach ná maslach.
•    Go mbainfidh tú úsáid as na cannaí bruscair sna seomraí ranga, sna háiteanna comónta agus i gclós na scoile.
•    Go mbíonn meas agat ar shealúchas na scoile agus ar shealúchas daoine eile.
•    Go n-insíonn tú don oifig faoi aon dochar a rinne tú féin de thaisme nó a chonaic tú déanta.

mar:
•    Tá daltaí eile i dteideal dea-bhéasa agus meas bheith orthu, do dhalta féin
•    Tá do mheas agus do chomhoibriú ag dul do mhúinteoirí
•    Is cúis eagla, ghortaithe agus imní í an bhulaíocht.
•    Is féidir le taismí nó gortuithe tarlú de bharr iompar garbh.
•    Léiríonn caint mhaslach ionsaitheach dímheas agus goilleann sé ar dhaoine.
•    Tá sé de fhreagracht ar gach duine timpeallacht na scoile a choinneáil pléisiúrtha agus slán ó bhruscar.
•    Bheifeá ag iarraidh go dtabharfadh daoine an meas céanna do do chuid rudaí féin.
•    B’fhéidir nach mbeadh a fhios ag na húdaráis scoile ar bhealach ar bith eile má dhéantar dochar do thrioc nó do threalamh na scoile.

4)    Go ndéanann tú do dhícheall sa seomra ranga agus le do chuid obair baile. 

Ciallaíonn sin:
•    Go n-éisteann tú sna seomraí ranga le do mhúinteoirí.
•    Nach mbíonn tú ag cur isteach ar cheachtanna.
•    Go suíonn tú le ceithre chos do chathaoireach ar an urlár an t-am ar fad.
•    Go ndéanann tú do chuid obair baile gach oíche, idir obair scríofa agus obair ó bhéal, agus go mbíonn an caighdeán oibre inghlactha.
•    Go mbíonn do dhialann leat i gcónaí agus go scríobhann tú síos do chuid obair baile inti.
•    Go n-iarrann tú ar do thuismitheoir/caomhnóir í a shíniú gach seachtain.
•    Go bhfaigheann tú cead ó do mhúinteoir a shíneoidh do dhialann má chaithfidh tú an seomra ranga a fhágáil.
•    Má iarrann múinteoir eile é go scríobhfaidh do mhúinteoir nóta i do dhialann am ar bith is gá.  
•    Go gcoinníonn tú do sheomra agus do thaisceadán féin néata.

mar:
•    Tá an múinteoir ag iarraidh cuidiú leat.
•    Tá sé míchothrom ar dhaoine eile sa rang atá ag iarraidh foghlaim má bhíonn tusa ag cur isteach orthu.
•    Is obair chúltaca é an obair baile ar obair a rinneadh sa seomra ranga.
•    Cuireann an nóta sa dialann i gcuimhne duit cad é atá le déanamh.
•    Nuair a shíníonn do thuismitheoirí do dhialann feiceann siad cad é mar atá ag éirí leat.
•    Nuair a shínítear do dhialann má chaithfidh tú an seomra a fhágáil, bíonn taifead ann ar am a chaill tú agus tugann se le fios do mhúinteoirí eile go bhfuil cead agat bheith ar shiúl as an seomra ranga.
•    Is den tábhacht é go nglacaimid freagracht as glanadh inár ndiaidh féin.

5)    Go dtig tú ar scoil ullmhaithe mar is ceart don lá scoile

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn na pinn, na leabhair, na cóipleabhair chearta srl. leat do gach rang.
•    Go dtugann tú isteach leat aon ábhar/trealamh speisialta a bhíonn de dhíth don cheacht atá tú a dhéanamh.
•    Ba chóir gach mála, leabhar agus an dialann obair baile bheith slán ó aon ghraifítí.
•    Go mbeidh tú féin freagrach as do chuid rudaí féin a choinneáil slán.

 mar:
•    Is cur amú ama é go díreach mura mbíonn do chuid leabhar, peann srl. leat.
•    Tá sé dodhéanta an obair a dhéanamh nuair nach mbíonn an t-ábhar /trealamh leat a bhíonn de dhíth.
•    Is féidir le graifítí bheith maslach ionsaitheach.  
•    Má bhíonn daltaí slachtmhar cuidíonn sé leo bheith eagraithe. Tá tú sean go leor anois le hamharc i ndiaidh do chuid gnóthaí féin. Cuir d’ainm ar gach rud a bhaineann leat.

6)    Go n-iompraíonn tú tú féin mar is ceart ar fud na scoile.

Ciallaíonn sin:
•    Go labhraíonn tú Gaeilge i rith an ama ar scoil, i gclós na scoile, ar thuras nó ag aon imeacht eile a bhaineann leis an scoil. Níl cead aon teanga eile a labhairt taobh amuigh de na ranganna teanga eile.
•    Go dtéann tú go gasta agus go ciúin ó sheomra go seomra.
•    Go bhfanann tú go ciúin le do mhúinteoir agus tú ag seasamh i líne dhíreach lasmuigh den seomra ranga.
•    Go siúlann tú ar na pasáistí, nach mbíonn iompar crosta nó garbh ar siúl agat le scoláirí eile agus go seachnaíonn tú iompar callánach agus tríoblóideach.
•    Go dtéann tú go dtí do thaisceadán roimh thús na ranganna ar maidin, ag an bhriseadh, ag am lóin agus i ndiaidh am scoile amháin.
•    Nach mbíonn tú ag crochadh thart fán leithreas le linn am sosa nó ag am ar bith eile.
•    Nach gceadaítear bia agus deoch a ithe/ól laistigh den scoil ach amháin sa Seomra Caidrim agus sa cheaintín agus ag amanna ar leith amháin.
•    Go nglacann tú do smailc/loin sa dóigh agus san áit atá ceadaithe agus go n-éisteann tú leis an mhúinteoir a bhíonn ar dualgas.
•    Nach mbriseann tú, nach loiteann tú ná nach ndéanann tú aon dochar do mhaoin nó do threalamh na scoile.
•    Go dtuairiscíonn tú ar ais do mhúinteoir é má thugann tú faoi deara aon ghraifítí nó aon dochar bheith déanta ar shealúchas na scoile.  
•    Nach gceadaítear guma coganta san fhoirgneamh scoile ná sa chlós.
•    Nach dtugann tú toitíní, e-toitíní, lastóirí ná cipíní chun na scoile.
•    Go mbíonn cosc iomlán ar sceana, léasair nó aon chineál arm ionsaitheach.
•    Go múchann tú do ghuthán phóca agus go bhfágann tú é sa taisceadán le linn an lae scoile mar tá cosc ar úsáid fóin phóca i rith an ama.
•    Go bhfágann tú gach trealamh leictreonach sa bhaile.
•    Tá cosc iomlán ar alcól agus ar aon substaintí mídhleathacha.
•    Tá sé iomlán doghlactha go ndéanfaí aon fhocal scríofa, pictiúir nó ábhair eile a thairgeadh, a thaispeáint nó a dháileadh m.sh. trí facebook agus/nó aon mheán eile ar an idirlíon, a d’fhéadfadh imeagla nó náire a chur ar dhuine nó a chlú a mhilleadh.
•    Níl cead agat grianghraf a ghlacadh ná taifead a dhéanamh ar scoil gan cead do mhúinteora

mar:
•    Is í an Ghaeilge teanga chumarsáide agus meán teagaisc na scoile agus is Gaelcholáiste muid.
•    Cuidíonn iompar sásúil linn an scoil a reáchtáil go maith.
•    Má théann tú chuig an taisceadán le linn ranganna nó idir ranganna cuireann tú isteach ar dhaoine eile agus ar an fhoghlaim.
•    Má bhítear ag crochadh thart faoin leithreas tarlaíonn brú daoine iontu.
•    Cuidíonn am agus áit faoi leith le haghaidh béilí a ithe leis an scoil a choinneáil glan agus pléisiúrtha.
•    Bíonn sé níos sábháilte nuair a chloítear le rialacha ag am sosa agus, nuair a leantar treoracha múinteoirí, cuidíonn sin le maoirsiú ar fud na scoile.
•    Caithfidh daoine eile maoin na scoile a úsáid agus bíonn deisiúcháin /athsholáthair costasach.
•    Tá gach duine freagrach as bheith ag cuidiú le timpeallacht na scoile a choinneáil taitneamhach.
•    Scriosann guma coganta an t-urlár, an troscán agus an tarmac srl. ar fud na scoile.  Is féidir go mbeadh sé ina ghuais sláinte fosta.
•    Tá cosc air sa dlí a bheith ag caitheamh ar thalamh na scoile, agus tá sé míshláintiúil agus contúirteach ach go háirithe.
•    Is cur isteach ar an scoil é má úsáidtear gutháin phóca nó aon trealamh leictreonach eile le linn am scoile.
•    Tá cipíní agus lastóirí contúirteach.  Fosta mura mbíonn siad ag duine is lú an cathú a bheidh ann toitín a chaitheamh.
•    Tá sé contúirteach bheith ag plé le mí-úsáid substaintí, tá sé míshláintiúil, gineann sé andúil agus tá sé mídhleathach.  
•    Is féidir le teachtaireachtaí Facebook/idirlín a bheith maslach agus duine eile a ghortú.
•    Tá sé in éadan an dlí grianghraf duine a thógáil gan a gcead.

Bearta choisctheacha

I gColáise Oiriall spreagfar daltaí ina gcuid iarrachtaí seasamh leis an Chód Iompraíochta trí na bearta seo a leanas:

(a) Foilsítear an Cód Iompraíochta ar shuíomh idirlín na scoile agus foilsítear leagan achomair sa  Dialann Scoile. Iarrtar ar dhaltaí nua-chláraithe agus ar a dtuismitheoirí é a léamh agus a n-aontú lena bhfuil ann a shíniú.  Agus sin á dhéanamh acu admhaíonn siad a dtacaíocht dó agus a gcomhoibriú leis. Tá sé seo ann le cinntiú go dtuigeann tuismitheoirí agus daltaí cad iad ár gcuid rialacha, cén fáth ar gá cloí leo agus cad iad na nósanna imeachta a leanfar mura gcoinnítear iad.  

Scrúdaítear gnéithe den chód ag an chruinniú eolais a reáchtáiltear gach bliain do thuismitheoirí Dhaltaí na Chéad Bhliana ag teacht isteach. Iarrtar ar thuismitheoirí teagmháil a dhéanamh le hoide nó ceann bliana a mic/a n-iníne más mian leo ceist a thógáil faoi ábhar iompraíochta. Tugtar cuireadh do thuismitheoirí páirt a ghlacadh i gCumann na dTuismitheoirí nó dul chuig cruinnithe a eagraíonn an cumann.

(b) Ag tús gach scoilbhliana, pléitear an Cód Iompraíochta le gach rang go mion. Déantar é sin le deis a thabhairt do dhaltaí smaoineamh faoi agus labhairt ar chúrsaí iompair, foghlama agus rialacha ionas go dtuigfidh siad cad é a chiallaíonn an Cód Iompraíochta dóibh.

(c) Foilsítear an Cód Iompraíochta i Lámhleabhar na Múinteoirí.  Ag tús na scoilbhliana pléitear príomhghnéithe chur i bhfeidhm an chóid leis na múinteoirí.  Déantar é sin le leanúnachas cleachtais a chinntiú.

 (d) Aithnímid i gColáiste Oiriall go bhfuil dlúthbhaint idir teagasc agus foghlaim éifeachtach agus dea-iompar. Nuair a bhíonn daltaí páirteach agus spreagtha chun foghlama, is mó an seans go mbeidh a n-iompar dearfach.  Spreagtar múinteoirí chun páirt a ghlacadh i bhforbairt ghairmiúil leanúnach.  Taobh istigh den scoil cuimsíonn forbairt foirne scrúdú a dhéanamh ar mhodhanna difriúla teagaisc cosúil le Measúnú chun Foghlama agus difreálú. Bíonn cruinnithe rialta Ranna Ábhar ann chun amharc ar riachtanais churaclaim agus comhghleacaíocht a chothú i measc na foirne.

(e) Má sháraíonn dalta riail, iarrtar orthu in amanna a mhíniú (ó bhéal nó i bhfoirm scríofa) an riail a sháraigh siad, a mhíniú cen tionchar a bhí ag an sárú sin ar bhaill phobal na scoile, agus cén dóigh a dtiocfadh leo gníomhú go difriúil amach anseo le nach sáródh siad an riail arís.  Déantar é sin chun íogaireacht agus tuiscint an dalta do dhaoine eile a fhorbairt agus chun cuidiú leo cloí le rialacha na scoile sa todhchaí.   Cuirtear prionsabail Cheartas Aisiríoch i bhfeidhm nuair is féidir. Cuidítear le daltaí labhairt lena n-oide nó lena gceann bliana más mian leo ceist a thógáil faoi ábhar iompraíochta.  

(f) Pléitear rialacha scoile agus an chúis atá leo mar chuid de chlár tréadchúraim na scoile nó mar chuid den OSSP.  Pléitear fosta nóisean na fadfhulaingthe do dhaoine eile, féinsmacht, cothrom na Féinne agus prionsabail an cheartais nádúrtha mar chuid den chlár Oideachas Reiligiúnach sa scoil.

 (g) Pléitear saincheisteanna amhail Bulaíocht, Ciníochas, Gnéasachas, Ciapadh, Foréigean, Mí-úsáid Substaintí leis an daltaí le linn a gcuid ama sa scoil againn, trí úsáid a bhaint as reachtaíocht reatha, cúrsaí reatha agus cainteoirí seachtracha. Déantar é sin le cuidiú le daltaí tuiscint níos fearr bheith acu ar na saincheisteanna sin ionas go dtig leo a smaointeoireacht, a dtuiscint agus a ngníomhartha a bhunú ar eolas fíorasach atá ag teacht leis na luachanna a dtaobhaítear leo sa scoil.

(h) Leagann polasaí Frithbhulaíochta na scoile, atá foilsithe ar an suíomh idirlín agus a bhfuil leagan achomair de ar fáil i nDialann na nDaltaí, leagann sé amach na céimeanna ghlactar maidir le sárú líomhnaithe an pholasaí.  Gach bliain bíonn Seachtain Feasacht Cairdis againn, a dhíríonn an pobal scoile ar iompar dearfach a chur chun cinn.  

Daltaí le Riachtanais Speisialta Oideachais

Ba chóir do mhúinteoirí ábhair, múinteoirí acmhainne agus cúntóirí riachtanais speisialta a sheiceáil go gcuirtear caighdeáin agus rialacha in iúl ar dhóigh a thuigfidh daltaí le riachtanas speisialta oideachais. Caithfear an tuiscint sin a sheiceáil ó am go chéile mar a mbíonn dalta le riachtanais speisialta á iompar féin ar dhóigh a mheasfaí a bheith ina shárú ar na rialacha. Amanna beidh tacaíocht de dhíth ar mhúinteoirí a thuigbheáil cén dóigh is fearr chun cuidiú le dalta le riachtanais speisialta oideachais cloí leis na caighdeáin iompraíochta agus na súilíochtaí atá ag an scoil.

Luaíochtaí

I gColáiste Oiriall úsáideann múinteoirí na modhanna seo a leanas chun a seasamh leis an chód iompraíochta a chúiteamh le daltaí:

•    An dalta a mholadh ó bhéal go príobháideach
•    Ráiteas dearfach i leith an dalta a thabhairt don oide nó don cheann bhliana
•    An dalta  mholadh ó bhéal ag an tionól nó ar an idirchum
•    Ról ceannaireacht a thabhairt do dhaltaí mar chinnire nó mar bhall de Chomhairle na nDaltaí
•    Turas ranga bainteach leis an churaclam
•    Nóta gairid, dearfach nó scairt ghutháin chuig tuismitheoirí
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a chur ar taispeáint ar na cláir fógraí sna seomraí ranga agus sna dorchlaí.  
•    Obair dhalta a chur ar taispeáint ar fud na scoile
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a aibhsiú i nuachtlitir na scoile nó ar chomharthaíocht dhigiteach
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a aibhsiú ar shuíomh idirlín na scoile nó i nuachtán áitiúil

Daltaí le Riachtanais Speisialta Oideachais

Ba chóir go nglacfaí san áireamh a stíleanna ar leith foghlama nuair atáthar ag bronnadh duaiseanna ar dhaltaí le riachtanais speisialta oideachais. Do gach dalta agus go speisialta don té a bhfuil deacrachtaí foghlama aige, is mó an tionchar a bheidh ag luaíocht nuair a cheanglaítear í go dlúth ó thaobh ama de leis an iompar atáthar a mholadh.

Straitéisí agus Smachtbhannaí

Is í is feidhm do na straitéisí agus do na smachtbhannaí seo athrú a thabhairt in iompar. Cuidíonn siad le daltaí a fhoghlaim go bhfuil a n-iompar doghlactha agus a fhoghlaim chun freagracht a ghlacadh as a n-iompar.

Úsáidtear na straitéisí agus na smachtbhannaí seo a leanas ionas go dtuigfidh ár gcuid daltaí go bhfuil roghanna acu faoina n-iompar féin agus go mbíonn iarmhairtí ag dul le gach rogha.
Tá siad céimnithe ionas go nglactar san áireamh cineál an teagmhais, an cás a ba chúis leis an teagmhas agus go gcuirtear iad i bhfeidhm ag foireann na scoile de réir ár gcórais atreoraithe.

•    Cur i gcuimhne nó rabhadh don dalta
•    Agallamh nó plé leis an dalta a chur in iúl an iompair a bhfuiltear ag súil leis
•    Leagan amach na suíochán a athrú nó suíochán an dalta a bhogadh
•    Ag comhlíonadh tasc éigin úsáideach sa scoil
•    Tasc breise oibre oiriúnach a thabhairt
•    Dalta le teacht chuig an mhúinteoir roimh am scoile nó ag am sosa leis an obair déanta agus/nó leithscéal
•    Nóta i nDialann an Dalta
•    Fíneáil le costas deisiúcháin nó athchuir a chlúdach
•    Pribhléid a bhaint
•    Fionraíocht – fógra 24 uair
•    Comhairliú leis an Oide Ranga
•    Glaoch gutháin ar thuismitheoirí
•    An dalta a thógáil ar shiúl ó láthair an teagmhais ach é go fóill faoi mhaoirseacht

Áirítear na rudaí seo a leanas i measc straitéisí agus smachtbhannaí as míghníomhartha níos tromchúisí nó as sáruithe leanúnacha ár gcóid iompraíochta. Ní gá gur san ord a liostaítear iad seo is féidir a gcur i bhfeidhm:

•    Píosa obair scríofa a thabhairt don dalta le déanamh ina gcaithfidh siad a thaispeáint i scríbhinn an riail/na rialacha a sháraigh siad, an tionchar a bhí ag an sárú sin orthu féin agus ar bhaill eile de phobal na scoile agus mar is féidir leo a chinntiú nach dtarlóidh an t-iompar céanna arís.
•    Tarraingt siar ón rang
•    Bileog Litearthachta go speisialta i gcás daltaí sóisearacha
•    Géibheann Gairid
•    Géibheann Fada
•    Tuairisc Sheachtainiúil
•    Conradh idir an scoil, an dalta agus tuismitheoir
•    Dalta a atreorú chuig Oide / Ceann Bliana/ Príomhoide Tánaisteach/Príomhoide
•    Glaoch Gutháin chuig tuismitheoirí
•    Litir fhoirmiúil abhaile
•    Cruinniú le tuismitheoirí
•    Fionraíocht ón scoil (féach Polasaí Fionraí agus Díbeartha)

Sainmhínítear géibheann gairid nó géibheann am lóin mar thréimhse géibhinn uair a chloig le linn am lóin ar an lá go mbíonn am lóin sínte ann. Sainmhínítear géibheann fada nó géibheann tráthnóna mar thréimhse géibhinn 2 ½ uair i ndiaidh am scoile ar an Aoine.

Atreorú

Is é bunphrionsabal an chórais atreoraithe mar is airde suas an dréimire a chaithfear déileáil le teagmhas, mar is tromchúisí a mheastar é bheith. Baineann dréimire an atreoraithe le gach ball foirne i gcur i bhfeidhm an Chóid Iompraíochta ar dhóigh laethúil phraiticiúil.  Tugann sin úinéireacht an pholasaí do gach ball foirne agus is cuí go raibh baint acu leis agus iad a chur i bhfeidhm ar bhonn leanúnach.  

Má tá fadhb ag dalta atá ag cur lena místuaim i leith an Chóid Iompraíochta ansin is féidir na hatreoraithe seo a leanas a dhéanamh:

•    Atreorú chuig an Cheann Bhliana
•    Atreorú chuig an Príomhoide Tánaisteach
•    Atreorú chuig an Príomhoide
•    Atreorú chuig an Chomhairleoir Treorach
•    Atreorú chuig síceolaí le haghaidh tástála agus/nó cuidiú i mbunathrú iompraíochta

Céim 1: Múinteoir an Ábhair

Is é múinteoir an ábhair an chéad fhoinse chuidithe do dhaltaí.  Mar cheannaire léinn agus mar dhuine a bhfuil caidreamh iontaoibh bunaithe aige, beidh tionchar láidir ag an mhúinteoir ábhair ar dhaltaí.  Tá freagracht ar gach múinteoir iompar a bhainistiú ina seomra féin agus déileálfaidh siad le gnáth-theagmhais mhí-iompair trí straitéisí bainistíocht ranga. Tabharfaidh an tOide Ranga comhairle agus treoir don dalta go ndéanfaidh sé machnamh ar iompraíocht chlaonaíoch le súil go n-athróidh sé i dtreo iompraíocht níos dearfaí.  Ba chóir déileáil le coireann níos tromchúisí faoi Chéim 2 den chóras atreoraithe s’againn.

Céim 2: An Ceann Bliana

Tugtar múinteoir do gach Bliainghrúpa a bhfuil freagracht ar leith aige/aici astu.  Tá ról tréadchúraim agus smachta le himirt aige/aici leis na grúpaí ranga atá sa bhliainghrúpa sin.  

Céim 3: An Príomhoide Tánaisteach nó an Príomhoide

Daltaí nár tháinig an bunathrú iompraíochta inmhianaithe orthu ainneoin míle dícheall na scoile atreoróidh an Ceann Bliana iad chuig an Phríomhoide Tánaisteach nó chuig an Phríomhoide.  Má chinneann an Príomhoide Tánaisteach nó an Príomhoide gur ábhar fionraí é an t-iompar leanfar de na nósanna imeachta inár bpolasaí ar fhionraíocht agus ar dhíbirt.

Coinnítear comhaid daltaí sa phríomhoifig.  Comhdaítear conarthaí agus tuairiscí seachtainiúla, faoi mar a dhéantar le litreacha a cuireadh abhaile agus ábhar comhráite gutháin agus cruinnithe le tuismitheoirí a bhaineann le smachtbhannaí agus le hidirghabhálacha

Straitéisí a bhaineann le sáruithe leanúnacha den Chód Iompair


1.    Ar chomhairle an Cheannasaí Bliana seolfar dalta os comhair an Choiste Iompair agus Leasa chun moltaí agus comhairle a chur faoi bhráid an dalta.
2.    Beidh cásanna ann go mbainfear leas as géibheann, tarraingt siar pribhléidí nó tarraingt siar as an rang nó an Tuairisc Sheachtainiúil nó Conradh chun freagracht agus dearcadh dalta a fheabhsú m.s. drochphoncúlacht, droch-iompar ar pháirc imeartha, obair bhaile mhíshásúil agus a leithéad.
3.    Mura mbíonn an t-éide scoile a chaitheamh mar is ceart ag dalta ba cheart go mbeadh nóta mínithe sínithe ag tuismitheoir/caomhnóir sa Dialann Scoile. Má tharlaíonn sé faoi thrí, cuirfear pionós cuí i bhfeidhm agus cuirfear scéal chuig na tuismitheoirí/caomhnóirí. Tógfar ar feadh tamaill bhig seaicéid, cótaí agus geansaithe nach bhfuil mar chuid den éide scoile.
4.    Má sharaíonn dalta riail na Gaeilge cuirfear é i ngéibheann gairid. I gcás dalta a sháraíonn an riail arís agus arís eile cuirfear an dalta i ngéibheann fada nó faoi dheireadh ar fionraí.
5.    Iarrfar ar dhaltaí a bheirtear orthu ag úsáid fón poca nó fón poca a bheith ina seilbh acu ar áitreabh na scoile nó mórthimpeall na scoile le linn an lae scoile é a thabhairt suas ar feadh tréimhse seachtaine. Má sháraíonn an dalta an riail arís tógfar an fón ar feadh tréimhse coicíse.
6.    Feidhmeoidh an Príomhoide lasmuigh den phróiseas seo ar mhaithe le haire agus sábháilteacht na ndaltaí agus na foirne más gá.
7.    Is faoin Choiste Iompair agus Leasa a bheas sé i ndeireadh ama an cinneadh a dhéanamh an bhfuil an scoil muiníneach go leor as caighdeán iompair dalta chun é a ghlacadh ar thuras scoile, go speisialta ar thuras scoile thar oíche.
8.    Tá sé d’údarás ag an Phríomhoide dalta a chur ar fionraí más gá a leithéad.
9.    Ina dhiaidh sin má leanann an droch-iompar is féidir go gcuirfear cás an dalta os comhair an Bhoird Bhainistíochta nó fiú os comhair Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin.
10.    Is féidir leis an Bhord Bainistiochta moladh a chur ar aghaidh chuig Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin duine a dhíbirt as an scoil go buan má bhíonn iompar dalta ag cur bac leanúnach le teagasc agus foghlaim nó más sárú tromchúiseach den Chód Iompair atá ann
11.    Déantar gach eachtra a thaifeadadh go leictreonach ar Chóras Smachta na Scoile.
12.    Coinníonn an scoil an ceart dalta a tharraingt siar ó imeachtaí seach-churaclaim nó ó phribhléidí eile de rogha na scoile má sháraíonn sé rialacha scoile nó rialacháin scoile agus is féidir go mbeidh páirt-aisíocaíocht táillí i gceist ó am go ham.

Córas Céimnithe do mhionchionta
Níos mó ná 3 mhionchion, 3 thuairisc nó 3 Bhileog Litearthachta

Géibheann Am Lóin

Níos mó ná 3 Gheibheann Am Lóin

Géibheann Fada

Níos mó ná 3 Ghéibheann Fada

Fionraí

Cur i bhfeidhm

Tá leagan achomair den Chód Iompraíochta ina nDialann Scoile ag daltaí atá cláraithe leis an scoil. Foilsítear an Cód ina iomlán ar shuíomh idirlín na scoile agus tá sé ar fáil ón scoil ach a iarraidh.  Tá cóip den Chód ag gach ball foirne ina Lámhleabhar Múinteoirí. Ag tús gach bliana pléitear an Cód Iompraíochta le gach rang go mion.  Déantar é sin le deis a thabhairt do dhaltaí smaoineamh faoi agus labhairt ar chúrsaí iompair, foghlama agus rialacha ionas go dtuigfidh siad cad é a chiallaíonn an Cód Iompraíochta dóibh. Ag tús na scoilbhliana pléitear príomhghnéithe chur i bhfeidhm an chóid leis na múinteoirí.  Déantar é sin le leanúnachas cleachtais a chinntiú.

Cuireadh an Cód Iompraíochta seo le chéile i gcomhar le Tuismitheoirí, Daltaí, Foireann agus Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.  Déantar monatóireacht ar an chód ar bhonn rialta.  Pléitear gnéithe den chód go foirmiúil ag chruinnithe Ceanna Bliana, Foirne, Ranna agus Coiste.  Spreagtar múinteoirí chun ábhair imní agus moltaí a chur in iúl don fhoireann tréadchúraim.

NÓSANNA IMEACHTA FIONRAÍOCHTA AGUS DÍBEARTHA

1.    Ráiteas Polasaí


1.1.    Baineann an polasaí fionraíochta agus díbeartha le gach scoil atá faoi choimirce Bhord Oideachais agus Oiliúna (BOO) an Chabháin agus Mhuineacháin.

2.    Creat Dlíthiúil

2.1.    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin an dualgas atá ar scoileanna faoina smacht a bpolasaí a fhoilsiú i dtaca le hiontráil agus rannpháirtíocht sa scoil, lena n-áirítear polasaí na scoile mar a bhaineann sé le díbirt agus fionraíocht scoláirí de bhun Alt 15 (d) den Acht Oideachais 1998 agus Alt 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000.  Sonraíonn Cód Iompraíochta Choláiste Oiriall:
•    Na caighdeáin iompair lena gcloífidh gach scoláire a bhíonn ag freastal ar an scoil
•    Na céimeanna is féidir a ghlacadh nuair a theipeann ar scoláire nó nuair a dhiúltaíonn sé cloí leis na caighdeáin sin
•    Na nósanna imeachta atá le leanúint sula gcuirfear scoláire ar fionraí nó sula ndíbreofar as an scoil é
•    Na cúinsí faoina mbainfear ar shiúl fionraíocht a tugadh do scoláire
•    Na nósanna imeachta atá le leanúint chun neamhláithreacht scoláire ón scoil a chur in iúl.
2.2.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall leis seo gur ullmhaíodh a Chód Iompraíochta de réir na dtreoirlínte a d’eisigh an Bord Leasa Oideachais, 2008.  Tagraíonn an Cód Iompraíochta do na nithe seo a leanas:
•    Na caighdeáin iompair a bhfuiltear ag súil leo sa scoil
•    An plean chun dea-iompair a chur chun cinn
•    Na bealaí ina bhfreagraíonn scoil d’iompar doghlactha
•    An plean chun an Cód Iompraíochta a chur i bhfeidhm
•    Nósanna imeachta na scoile i dtaca le fionraíocht agus díbirt
2.3.    Aithníonn Coláiste Oiriall an Ceart chun Achomhairc de bhun Alt 29 den Acht Oideachais
2.4.    I dtaca leis an Bhord Leasa Oideachais a chur ar an eolas, dearbhaíonn Coláiste Oiriall a cheanglas reachtúil de bhun Alt 21 (4)(a) den Acht Oideachais (Leas).
2.5.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall go bhfuil na sonraí a bhailítear maidir le scoláirí agus tuismitheoirí ag teacht leis na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003.

3    Fionraíocht

3.1    Tá an t-údarás ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall scoláire a chur ar fionraí.  Faoi Alt 44 (11(a)) den Acht um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013, rinne BOO an Chabháin agus Mhuineacháin an t-údarás seo a chineachadh ar Bhoird Bhainistíochta gach ceann de na scoileanna faoina riail.
3.2    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur féidir le Boird Bhainistíochta Choláiste Oiriall an t-údarás seo a tharmligean chuig Príomhoide Choláiste Oiriall.  Ba chóir don Bhord Bainistíochta socrú foirmiúil tarmligthe a dhéanamh ag cur san áireamh fhorálacha an Achta um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013.
3.3    Aithníonn Coláiste Oiriall nach bhfuil san fhionraíocht ach straitéis amháin laistigh de Chód Iompraíochta Choláiste Oiriall mar fhreagra ar iompar mí-oiriúnach.
3.4.    Aithníonn Coláiste Oiriall nuair a bhíonn triail bainte as gach straitéis eile, go dtugann an fhionraíocht am do scoláire machnamh ar a n-iompar, freagracht as a n-iompar a aithint agus a ghlacadh, agus a thuiscint gur gá go n-athródh an t-iompar.  Oibríonn Coláiste Oiriall go dlúth le tuismitheoirí chun cuidiú le scoláire atá ar fionraí teacht ar ais isteach i bpobal na scoile gan deacracht.
3.5.    Aithníonn Coláiste Oiriall gur chóir go mba fhreagra cuí é an fhionraíocht ar an iompar atá ag déanamh imní dóibh.  Is ar chúinsí tromchúiseacha ba chóir an cinneadh a dhéanamh scoláire a chur ar fionraí, leithéidí:
•    Bhí tionchar fíordhochrach ag iompar an scoláire ar oideachas scoláirí eile.
•    Is geall le bagairt ar an tsábháilteacht an scoláire leanúint ar aghaidh ar scoil ag an am seo.
•    Tá an scoláire freagrach as dochar mór a dhéanamh do shealúchas.
•    Sáraíonn an scoláire an Cód Iompraíochta (de réir dhiscréid an Phríomhoide.)
3.6.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall go gcaithfear gach fionraíocht a chur in iúl do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
3.7.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall gur chóir cásanna fionraíochta a fhógairt don Bhord Leasa Oideachais faoi na tosca seo a leanas:
•    Nuair a bhíonn an tréimhse fionraíochta le haghaidh 6 lá scoile as a chéile nó níos mó.
•    Nuair a bhíonn líon comhiomlán na laethanta ina mbíonn scoláire ar fionraí /as láthair in aon scoilbhliain amháin oiread agus 20 lá nó níos mó.
3.8.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall gur féidir fionraíocht a chur i bhfeidhm i ndiaidh na fachtóirí seo a leanas a mheabhrú:
•    Cineál agus tromchúis an iompair
•    Éifeacht agus comhthéacs an iompair
•    Na cineálacha idirghabhála a triaileadh go dáta
•    Gur cuireadh i bhfeidhm agus gur taifeadadh i ndoiciméad gach rogha smachta faoi Chód Iompraíochta Choláiste Oiriall
•    Gur taifeadadh gach gníomh /cinneadh a rinneadh agus gur cóipeáladh gach comhfhreagras
•    Rinneadh plé leis an scoláire agus tuismitheoir(í) i dtaca leis an iompar ar leith a mheasann an scoil bheith doghlactha, agus arbh fhéidir go dtiocfadh fionraí dá bharr.
3.9.    Dearbhaíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall gur féidir go gcuirfí scoláirí atá ag freastal ar Choláiste Oiriall ar fionraí ar na cúiseanna seo a leanas go dtí go mbíonn fiosrúchán ann agus /nó plé le tuismitheoirí. Níl an liosta seo uileghabhálach:
•    As mí-iompar tromchúiseach
•    As leibhéal doghlactha mí-iompar leantach
•    As bulaíocht, iompar maslach, ionsaitheach nó foréigneach i leith daoine eile  bíodh sin ina bpearsa, le fón póca nó trí mheán sóisialta nó ar aon mhodh leictreonach eile; sa scoil, nó nuair a bhíonn an té inaitheanta leis an scoil
•    As alcól agus /nó drugaí mídhleathacha a sholáthar /a bheith ina sheilbh /a úsáid
•    As airm /ábhair ghuaiseacha a sholáthar /a bheith ina sheilbh /a úsáid
•    As iompar a d’fheadfadh bheith ina ábhar contúirte dó féin nó do dhaoine eile
•    As iompar ciníoch /ábhar ciníoch a sholáthar /ábhar ciníoch a úsáid
•    As iompar atá contrártha do théarmaí an Achta um Stádas Comhionann, 2000
•    As ciapadh gnéasach agus /nó ábhar pornagrafach bheith ina sheilbh /a sholáthar /a úsáid.
3.10.    Aithníonn Coláiste Oiriall gur féidir le teagmhas amháin mí-iompar tromchúiseach bheith ina chúis le fionraíocht.  Ar na húdair sin is féidir go mbraithfí láithreacht leantach an scoláire sa scoil ag an am bheith ina bagairt thromchúiseach ar shábháilteacht nó leas scoláirí, baill foirne na scoile nó aon duine eile.
3.11.    Is féidir scoláire a chur ar fionraí le linn scrúdú stáit agus is cóir de ghnáth go gceadódh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a leithéid d’fhionraíocht. Níor chóir an cineál sin fionraíochta a úsáid ach amháin mar a bhfuil:  
•    Bagairt ar dhea-ord i láimhseáil an scrúdaithe
•    Bagairt ar shábháilteacht nó leas scoláirí eile agus pearsanra
•    Bagairt ar cheart scoláirí eile chun a scrúdú a dhéanamh in atmaisféar suaimhneach.
3.12.    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur féidir go gcinnfeadh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall, mar chuid de pholasaí na scoile ar smachtbhannaí agus i ndiaidh próiseas comhairliúcháin leis an Phríomhoide, tuismitheoirí, múinteoirí agus scoláirí, go dtabhaíonn iompar ainmnithe ar leith fionraíocht mar smachtbhanna. Ní lúide dá chionn sin an dualgas go leanfaí próiseas chuí agus nósanna cothroma imeachta i ngach cás.

4.     Cineálacha fionraíochta atá mí-oiriúnach

•    Fionraíocht ar bhonn atrátha.  Níor chóir scoláire a chur ar fionraí arís go gairid i ndiaidh dóibh filleadh ar Choláiste Oiriall ach amháin má théann siad i gceann mí-iompar tromchúiseach a thuilleann fionraíocht, go leantar go hiomlán de nósanna imeachta cothroma agus gurb ionann an caighdeán a chuirtear i bhfeidhm le linn an t-iompar a mheas agus an caighdeán a chuirfí i bhfeidhm i leith iompar scoláire ar bith eile.
•    Fionraíocht neamhfhoirmiúil / gan admháil.  Fionraíocht is ea é ma chuirtear scoláire amach ar feadh cuid den lá scoile mar smachtbhanna.
•    Fionraíocht neamhshonraithe.  Níor chóir scoláirí a chur ar fionraí ar feadh tréimhsí éiginnte.  Mheasfaí a leithéid sin d’fhionraíocht ina díbirt de-facto.

5.    Nósanna Imeachta i dtaca le Fionraíocht

5.1.        Dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin go bhfuil ceangal ar Choláiste     Oiriall nósanna cothroma imeachta a leanúint agus iad ag brath scoláire a chur ar     fionraí. Ba chóir don scoil cloí leis na nósanna imeachta seo a leanas:
•    Ba chóir go n-inseofaí don scoláire agus do thuismitheoir(í) faoin ghearán
•    Ba chóir deis a thabhairt don scoláire agus do thuismitheoir(í) freagra a thabhairt
•    Sa chás go mbíonn fionraíocht ‘láithreach’ ann, ba chóir réamhfhiosrúchán a dhéanamh leis an chás a dhéanamh do ghearradh na fionraíochta.  Caithfear tuismitheoirí a chur ar an eolas agus socrú a dhéanamh chun an scoláire a bhailiú ón scoil.  Caithfidh an scoil aird chuí a thabhairt ar a dualgas cúraim i leith an scoláire.  
5.2.    Níor chóir scoláire a chur ar fionraí ar feadh níos mó ná 3 lá ach amháin faoi dhálaí eisceachtúla.  Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall treoir a thabhairt don Phríomhoide i dtaca leis na cineálacha cúinsí faoina gceadófaí fionraíocht is faide ná 3 lá.  Má táthar ag moladh fionraíocht níos faide ná 3 lá ba chóir an cheist a chur faoi bhráid an Bhoird Bhainistíochta lena bhreathnú.  Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin áfach, go mb’fhéidir gur mhaith le Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall údarás a thabhairt don Phríomhoide fionraíocht suas le 5 lá a ghearradh sa chás nach féidir cruinniú de chuid an Bhoird a ghairm in am caoithiúil.  
5.3.    Dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur chóir do Bhoird Bhainistíochta Choláiste Oiriall athbhreithniú foirmiúil a dhéanamh ar aon mholadh chun scoláire a chur ar fionraí nuair a chiallódh an fhionraíocht sin go mbeadh an líon laethanta a bheadh an scoláire ar fionraí san aon scoilbhliain amháin chomh hard le 20 lá nó níos mó.  Tá aon fhionraíocht den sórt sin faoi réir achomhairc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998.

6.    An Fhionraíocht a chur i bhfeidhm

6.1.    Ba chóir do Phríomhoide Choláiste Oiriall cinneadh na fionraíochta a fhógairt do na Tuismitheoirí agus don scoláire i scríbhinn.  Dearbhóidh an litir sin:
•    Tréimhse na fionraíochta agus na dátaí ag a dtosóidh agus a gcríochnóidh an fhionraíocht.  
•    Na cúiseanna leis an fhionraíocht.
•    Aon chlár staidéir atá le leanúint.
•    Na socruithe maidir le filleadh chun na scoile, lena n-áirítear aon cheangaltas a ghlacfaidh an scoláire agus na tuismitheoirí orthu féin nó aon ghealltanas a dhéanfaidh siad.
•    An bun le haghaidh achomhairc chuig Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
•    An bun le haghaidh achomhairc chuig BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.
6.2.    Sa chás nach n-aontaíonn na Tuismitheoirí bualadh leis an Phríomhoide, dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin go seasfaidh fógra scríofa mar fhógra chun fionraíocht a ghearradh.  
6.3.    Is féidir fionraíocht a chur ar ceal má shocraíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall an fhionraíocht a bhaint ar aon chúis.

7.    Achomharc ar an bhfionraíocht os comhair an Bhoird Bhainistíochta

7.1.    Nuair a bhíonn an líon iomlán laethanta a raibh an scoláire ar fionraí sa scoilbhliain reatha chomh hard le 20 lá, is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a achomharc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998.
7.2.    Ba chóir a chur in iúl do thuismitheoirí agus don scoláire go bhfuil ceart achomhairc acu chuig BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.
7.3.    Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin, is féidir leis na tuismitheoirí agus leis an scoláire achomharc a dhéanamh os comhair Rúnaí Ginearálta an Roinn Oideachais agus Eolaíochta.  

8.    Nósanna imeachta i ndáil le hAchomharc ar Fhionraíocht

8.1.    Ar chomhfhreagras scríofa a fháil a bhaineann leis an achomharc ar fhionraíocht, ba chóir don Phríomhoide:
•    A chur in iúl don scoláire agus do na tuismitheoirí/caomhnóirí i scríbhinn go bhfuil cruinniú an Bhoird Bhainistíochta socraithe leis an achomharc ar fhionraíocht a mheas
•    A chinntiú go mbíonn taifid scríofa ag na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó an scoláire atá 18 nó os a chionn de (a) an líomhain, (b) an fiosrúchán, (c) fógra scríofa den chúis a bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta an fhionraíocht atá curtha a mheas.
•    Na taifid chuimsitheacha chéanna a sholáthar don Bhord agus a tugadh do na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn.
•    Scéala a chur chuig na tuismitheoirí/caomhnóirí/scoláire atá os cionn 18 in am is i dtráth de dháta na héisteachta leis an Bhord Bainistíochta agus cuireadh a chur orthu chuig an éisteacht sin.
•    A chur in iúl do na tuismitheoirí/caomhnóirí/scoláire atá os cionn 18 gur féidir leo aighneacht scríofa a chur faoi bhráid an Bhoird Bhainistíochta.
8.2.    Tá sé de fhreagracht ar Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall an chéad fhiosrúchán a athbhreithniú agus a dheimhniú dó féin gur cuireadh an fiosrúchán i gcrích mar is cóir agus de réir nósanna imeachta cothroma.
8.3.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a athbhreithniú féin a dhéanamh ar an cháipéisíocht agus ar chúinsí uilig an cháis.
8.4.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a chinntiú maidir le haon duine a raibh baint acu le cúinsí na fionraíochta nach mbíonn páirt acu i bplé an Bhoird.
8.5.    Nuair a chinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall achomharc ar fhionraíocht do scoláire a mheas, ní mór dó éisteacht a thionól agus ba chóir an cruinniú sin a reáchtáil de réir nósanna imeachta an Bhoird.
8.6.    Is féidir le duine eile na tuismitheoirí/caomhnóirí a thionlacan chuig an gcruinniú.  De réir nádúr éisteachtaí achomhairc ní bhíonn ionadaíocht dhlíthiúil ag teastáil.  Ba chóir a chur in iúl i scríbhinn do Rúnaí an Bhoird cé a bheidh ag freastal ar an chruinniú seo ar a laghad dhá lá sula mbíonn an cruinniú ar siúl.
8.7.    Ag tús an chruinnithe fiafróidh an Cathaoirleach cé acu atá coimhlint leasa ag aon bhall i ndáil leis an gceist atá an Bord a mheas. Nuair a mheasann an Bord go bhfuil coimhlint leasa ann, imeoidh aon bhall atá i gceist amach ón gcruinniú.
8.8.    Ag an chruinniú cuirfidh an Príomhoide agus na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn araon a gcás, faoi bhráid an Bhoird i láthair a cheile agus beidh siad ar fáil chun ceisteanna a fhreagairt ó Bhaill den Bhord.  Ba chóir ceada thabhairt do gach páirtí fianaise an pháirtí eile a cheistiú.  Ba chóir na ceisteanna a chur ar an Chathaoirleach ag deireadh na gcur i láthair.
8.9.    Nuair a bheidh a gcás déanta ag an Phríomhoide agus na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn, imeoidh siad sin ón gcruinniú.
8.10.    Nuair a bheidh cluas le héisteacht tugtha don dá thaobh ba chóir don Bhord a chinntiú nach mbíonn an Príomhoide ná na Tuismitheoirí i láthair le haghaidh breithniú an Bhoird.  
8.11.    Más amhlaidh go mbíonn comhairle ghairmiúil an Phríomhoide de dhíth ar an Bhord, is féidir cuireadh a thabhairt don Phríomhoide teacht isteach arís chuig an chruinniú ar feadh seal don chúis sin amháin.   Nuair a bhíonn an Príomhoide i láthair ní bheidh aon phlé ar thuillteanais an cháis atáthar a mheas.
8.12.    Le linn na héisteachta ní mór don Bhord a bheith aireach a chinntiú i rith an ama go gcloíonn siad lena neamhchlaontacht i leith an Phríomhoide agus na dtuismitheoirí/caomhnóirí, nó an scoláire atá 18 nó os a chionn.  
8.13.    Agus iad ag éisteacht le hachomharc agus ag tabhairt breith air beidh aird chuí ag an Bhord do:
(a)    nádúr, scála agus marthanacht aon iompair a maítear ina leith gurb é a ba chionsiocair, nó a chuir, leis an gcinneadh a rinne an Bord nó a rinneadh ar son an Bhoird,  
(b)    réasúntacht aon iarrachtaí a rinne an scoil le cur ar chumas an scoláire a mbaineann an t-achomharc leis (an ‘scoláire i gceist’) páirt a ghlacadh san oideachas agus tairbhe a bhaint as,
(c)    leasa oideachasúla an scoláire i gceist agus an inmhianaitheacht  go gcuirfí ar chumas an scoláire chomh fada agus is féidir páirt a ghlacadh in oideachas lena c(h)uid piaraí agus tairbhe a bhaint as,
(d)    leasa oideachasúla scoláirí eile na scoile, agus soláthar éifeachtach an oideachais dóibh, agus timpeallacht a chaomhnú sa seomra ranga agus sa scoil a chabhraíonn leis an bhfoghlaim i measc scoláirí na scoile agus a chinntíonn leanúnachas teagaisc a bheith á sholáthar do scoláirí in aon seomra agus sa scoil atá i gceist,
(e)    sábháilteacht, sláinte agus leas múinteoirí, scoláirí agus foireann na scoile,
(f)    cód an iompair faoi réir rannóg 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000 agus beartais ábhartha eile na scoile agus —
(i) i gcás an chóid iompair sin, an méid a bhíonn sé ag comhlíonadh an rannáin 23 sin agus aon treoirlínte a eisíodh faoi fhorannóg (3) den rannán sin, agus
(ii) i gcás na mbeartas eile sin, an méid a chuirtear gach ceann acu i bhfeidhm, a chothaíonn siad cothroime rochtana agus rannpháirtíochta san oideachas agus a bhíonn siad ag feidhmiú de réir:
(I) aon achtachán dlí a leagann an dualgas ar scoileanna nó ar a mboird,
(II) aon treoirlínte nó beartais ábhartha de chuid an Aire,
(g)    na dualgais a chuirtear ar scoileanna nó ar a mboird ag nó faoi aon achtachán,
(h)    treoirlínte a eisíodh de bhun rannán 22(7) den Acht 2000, agus
(i)    a leithéidí eile ceisteanna a mheasann an Bord a bheith ábhartha.

9.    Breithniú an Bhoird Bhainistíochta agus gníomhartha tar éis na héisteachta

9.1.    I ndiaidh dóibh éisteacht leis na páirtithe bainteacha uilig tá sé de fhreagracht ar an Bhord cinneadh a dhéanamh cé acu atá bunús leis an líomhain nó nach bhfuil agus más smachtbhanna cuí agus cóir é an fhionraíocht atá curtha.  
9.2.    Nuair a bhíonn an Bord Bainistíochta den bharúil, tar éis dóibh gach gné den chás a mheá, gur chóir an scoláire a chur ar fionraí, tabharfaidh an Bord treoir do Phríomhoide na scoile cinneadh an Bhoird Bhainistíochta a chur in iúl do na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó don scoláire atá 18 nó os a chionn agus seasamh leis an chinneadh go gcuirtear fionraíocht scoile i bhfeidhm.

10.    Rannán 29 Achomharc in aghaidh Fionraíochta

10.1.    Nuair a shroicheann líon iomlán na laethanta a raibh an scoláire ar fionraí sa scoilbhliain reatha a oiread le 20 lá, is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire atá os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a achomharc faoi Rannán 29 den Acht Oideachais 1998.
10.2.    Ba chóir a gceart ar achomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin a thabhairt le fios do thuismitheoirí agus don scoláire.
10.3.    Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin, féadfaidh tuismitheoirí agus an scoláire achomharc eile a chur os comhair Rúnaí Ginearálta na Roinne Oideachais agus Scileanna.

11.    Díbirt

11.1.    Tá an t-údarás ag BOO an Chabháin agus Mhuineacháin scoláire a dhíbirt. Is féidir an t-údarás sin a chineachadh faoi Alt 44 (11(a)) den Acht um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013 chuig Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
11.2.    Ba chóir gur freagra cuí é an díbirt ar iompar an scoláire.  Admhaíonn Coláiste Oiriall gur céim an-tromchúiseach é scoláire a dhíbirt agus gur céim í nár chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall a ghlacadh ach amháin i gcásanna fíoreisceachtúla d’iompar doghlactha.  
11.3.    Dearbhaíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall go gcaithfidh Coláiste Oiriall céimeanna suntasacha a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt ar an mhí-iompar ar dtús chun díbirt a sheachaint.  
Áirítear i measc a leithéidí sin de bhearta:
•    Ag bualadh le tuismitheoirí agus le scoláirí féachaint le modhanna a aimsiú chun cuidiú leis an scoláire a chuid iompair a athrú.  
•    Ag déanamh cinnte de go dtuigeann an scoláire iarmhairtí féideartha a chuid iompair má leanann sé ar aghaidh.
•    Ag cinntiú gur triaileadh gach rogha fhéideartha eile.
•    Ag lorg cúnaimh ó na háisíneachtaí tacaíochta cuí, m.sh. an Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach, Seirbhísí Leasa Oideachais, Seirbhísí Meabhairshláinte do Leanaí agus d’Ógánaigh an FSS, an tSeirbhís Náisiúnta Tacaíochta Iompraíochta, JLO, NEPS, NCSE.  
11.4.    Éilíonn moladh chun scoláire a dhíbirt údair thromchúiseacha dá leithéid seo:   
•    Is cúis mhór chur isteach leanúnach é iompar an scoláire ar fhoghlaim daoine eile nó ar an phróiseas teagaisc
•    Is geall le bagairt shuntasach ar shábháilteacht agus ar leas daoine eile é an scoláire bheith i láthair sa scoil ar bhonn leantach
•    Tá an scoláire freagrach as damáiste tromchúiseach do mhaoin.
11.5.    Sula gcuimhnítear ar rogha na díbeartha caithfidh údaráis scoile bheith sásta gur baineadh triail as gach féidearthacht eile chun iompar an scoláire a athrú.  
11.6.    ‘Díbirt Uathoibríoch’
Is féidir le Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a chinneadh i gcomhairle leis an Phríomhoide, tuismitheoirí, múinteoirí agus scoláirí go mbeadh díbirt ‘uathoibríoch’ ann de thoradh iompraíocht ainmnithe ar leith.  Ní bhaineann sin den dualgas go leanfaí de phróis chuí agus de nós imeachta cothrom.
11.7.    ‘Díbirt ar an gcéad chion  nó ar chion aon uaire’
Is féidir go mbeidh cúinsí eisceachtúla ann ina gcinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall gur chóir scoláire a dhíbirt ar a chéad chion. I measc na gcineálacha iompraíochta a bhféadfaí a mholadh go ndíbreofaí scoláire mar gheall orthu as siocair sárú amháin ar an Chód Iompraíochta, d’áireofaí:
•    Bagairt thromchúiseach foréigin in aghaidh scoláire eile nó ball foirne
•    Foréigean iarbhír nó ionsaí fisiceach
•    Drugaí mídhleathacha a sholáthar do Scoláirí sa scoil
•    Ionsaí gnéasach

12.    Fachtóirí le Breathnú sula moltar scoláire a dhíbirt

12.1        Ba chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall na fachtóirí a leanas a ghlacadh san áireamh sula smaoineodh siad ar scoláire a dhíbirt:
•    Cineál agus dáiríreacht an iompair
•    Comhthéacs an iompair
•    Éifeacht an iompair
•    An idirghabháil a triaileadh cheana féin chun iompar an scoláire a athrú
•    Cé acu is freagra oiriúnach é an díbirt nó nach ea
•    Éifeacht fhéideartha na díbeartha
12.2        Níorbh fhóirsteanach an chéim í an díbirt dá leanann:
•    Drochfheidhmíocht acadúil
•    Drochthinreamh nó moille
•    Mionsáruithe ar an Chód Iompraíochta  

Aon iompar áfach, a bhíonn ina chur isteach leanúnach ar fhoghlaim nó a bhíonn contúirteach is féidir leis a bheith ina ábhar tromchúiseach. Ní mór iompar a scrúdú i gcomhthéacs chun an t-iompar é féin a thuiscint agus chun teacht ar an fhreagra nó an smachtbhanna is oiriúnaí.

13.    Nósanna Imeachta maidir le Díbirt

13.1.    Déanfar fiosrúchán mionsonraithe faoi stiúir an Phríomhoide.  Ba chóir don Phríomhoide a chinntiú nach bhfuil páirt ag duine ar bith san fhiosrúchán a raibh aon bhaint acu le dálaí an cháis.
13.2.    Ba chóir don Phríomhoide a chur in iúl don scoláire agus dá t(h)uismitheoirí faoi shonraí an tsáraithe líomhnaithe iompair, an dóigh a ndéanfar é a fhiosrú agus go bhféadfadh díbirt a theacht dá bharr.  Caithfidh an Príomhoide a chinntiú go dtugtar gach deis don scoláire agus do na tuismitheoirí freagra a thabhairt ar an ghearán go raibh mí-iompar tromchúiseach ann.   Ba chóir don Phríomhoide é sin a chur in iúl i scríbhinn le cinntiú go mbíonn taifead buan ag tuismitheoirí gur cuireadh ar an eolas iad.
13.3.    Ba chóir cruinniú a eagrú idir an scoláire agus a t(h)uismitheoirí agus Príomhoide Choláiste Oiriall sula gcuirtear smachtbhanna i bhfeidhm.
13.4.    Dá dteipfeadh ar scoláire agus ar a dtuismitheoir(í) teacht chuig cruinniú ba chóir don Phríomhoide scríobh chucu a chur in iúl dóibh:
•    Dáiríreacht an cháis
•    An tábhacht go ndéanfaí freastal ar athchruinniú
•    Mura n-éiríonn leis sin, an dualgas atá ar údaráis na scoile cinneadh a dhéanamh mar fhreagra ar an iompar mí-oiriúnach
•    gach comhfhreagras a choinneáil ar taifead
13.5.    Nuair a bhíonn barúil ag Príomhoide Choláiste Oiriall, bunaithe ar fhiosrúchán an mhí-iompair líomhnaithe, gur féidir go dtuilleann se díbirt, déanfaidh an Príomhoide moladh don Bhord breathnú ar dhíbirt i leith an cháis.
13.6.    Ba chóir don Phríomhoide:
•    A chur in iúl don scoláire agus do na tuismitheoirí i scríbhinn go bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta breathnú ar dhíbirt.
•    A chinntiú go mbíonn taifid scríofa ag na tuismitheoirí (a) den líomhain, (b) den fhiosrúchán, (c) den fhógra scríofa ar na cúinsí faoina bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta breathnú ar fhéidearthacht na díbeartha.
•    Na taifid chuimsitheacha chéanna a chur ar fáil don Bhord agus a thugtar don scoláire agus do na tuismitheoirí.
•    A thabhairt le fios do na tuismitheoirí go luath dáta na héisteachta leis an Bhord Bainistíochta agus cuireadh a thabhairt dóibh teacht chuig an éisteacht sin.
•    Comhairle a chur ar thuismitheoirí gur féidir leo aighneacht scríofa agus ó bhéal a dhéanamh don Bhord Bainistíochta.  
13.7.    Tá sé de fhreagracht ar Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall athbhreithniú a dhéanamh ar an fhiosrúchán tosaigh agus bheith sásta ann féin gur tugadh faoin fhiosrúchán mar is ceart de réir nósanna imeachta cothroma.  
13.8.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a athbhreithniú féin a dhéanamh ar an cháipéisíocht ar fad agus ar thosca uilig an cháis.
13.9    .    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a chinntiú nach bhfuil duine ar bith páirteach i     bplé an Bhoird a raibh aon bhaint aige le dálaí an cháis.
13.10    Nuair a chinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall ar scoláire a dhíbirt     caithfidh sé éisteacht a ghairm agus ba chóir an cruinniú sin a eagrú mar is ceart de     réir nósanna imeachta an Bhoird.  
13.11    Is féidir go ndéanfaí tuismitheoirí a thionlacan ag éisteacht an Bhoird ach, ós fóram tuata é, ní gnáthchleachtas é ionadaíocht dhlíthiúil bheith ann. Ba chóir a chur in iúl i scríbhinn do Rúnaí an Bhoird dhá lá roimh an chruinniú cé a bheas i láthair.
13.12    Ag tús an chruinnithe fiafróidh an Cathaoirleach cé acu atá coimhlint leasa ag aon bhall i leith na ceiste atá á breathnú ag an Bhord.  Nuair a mheasann an Bord go bhfuil coimhlint leasa ann, tarraingeoidh an ball /na baill sin siar ón chruinniú.
13.13    Ag an éisteacht, cuireann an Príomhoide agus na tuismitheoirí, nó scoláire 18 mbliana d’aois nó os a cionn, a gcás faoi bhráid an Bhoird i láthair a chéile agus beidh siad ar fáil chun ceisteanna a fhreagairt ó Bhaill an Bhoird. Ba chóir cead a bheith ag gach páirtí cuid fianaise an pháirtí eile a cheistiú.  Ba chóir ceisteanna a chur tríd an Chathaoirleach ag deireadh gach cuir i láthair.
13.14    Nuair a bhíonn a gcás déanta ag an Phríomhoide agus ag na Tuismitheoirí, tarraingeoidh siad siar ón chruinniú.
13.15    Má bhíonn comhairle ghairmiúil an Phríomhoide de dhíth ar an Bhord, is féidir a iarraidh ar an Phríomhoide teacht ar ais chuig an chruinniú ar feadh tamall gairid chuige sin.  Agus an Príomhoide i láthair, ní bheidh aon phlé ann ar thuillteanais an cháis atáthar a bhreathnú.
13.16    I rith na héisteachta caithfidh an Bord a chinntiú go mbíonn siad, agus go bhfeictear iad a bheith, neamhchlaonta mar a bhaineann se leis an Phríomhoide agus leis an scoláire.  Is féidir gur mhaith le Tuismitheoirí go ndéanfaí iad a thionlacan ag éisteachtaí agus ba chóir don Bhord sin a éascú de réir dea-chleachtais agus nósanna imeachta Boird.
13.17    Nuair a bhíonn éisteacht tugtha don dá thaobh ba chóir don Bhord a chinntiú nach mbíonn an Príomhoide ná na Tuismitheoirí i láthair do phlé an Bhoird.
13.18    Le linn dóibh díbirt atá molta a éisteacht agus a mheas beidh aird chuí ag an Bhord do:
(j)    nádúr, scála agus marthanacht aon iompair a maítear ina leith gurb é a ba chionsiocair, nó a chuir, leis an gcinneadh a rinne an Bord nó a rinneadh ar son an Bhoird,  
(k)    réasúntacht aon iarrachtaí a rinne an scoil le cur ar chumas an scoláire a mbaineann an t-achomharc leis (an ‘scoláire i gceist’) páirt a ghlacadh san oideachas agus tairbhe a bhaint as,
(l)    leasa oideachasúla an scoláire i gceist agus an inmhianaitheacht  go gcuirfí ar chumas an scoláire chomh fada agus is féidir páirt a ghlacadh in oideachas lena c(h)uid piaraí agus tairbhe a bhaint as,
(m)    leasa oideachasúla scoláirí eile na scoile, agus soláthar éifeachtach an oideachais dóibh, agus timpeallacht a chaomhnú sa seomra ranga agus sa scoil a chabhraíonn leis an bhfoghlaim i measc scoláirí na scoile agus a chinntíonn leanúnachas teagaisc a bheith á sholáthar do scoláirí in aon seomra agus sa scoil atá i gceist,
(n)    sábháilteacht, sláinte agus leas múinteoirí, scoláirí agus foireann na scoile,
(o)    cód an iompair faoi réir rannóg 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000 agus beartais ábhartha eile na scoile agus —
(i) i gcás an chóid iompair sin, an méid a bhíonn sé ag comhlíonadh an rannáin 23 sin agus aon treoirlínte a eisíodh faoi fhorannóg (3) den rannán sin, agus
(ii) i gcás na mbeartas eile sin, an méid a chuirtear gach ceann acu i bhfeidhm, a chothaíonn siad cothroime rochtana agus rannpháirtíochta san oideachas agus a bhíonn siad ag feidhmiú de réir:
(I) aon achtachán dlí a leagann an dualgas ar scoileanna nó ar a mboird,
(II) aon treoirlínte nó beartais ábhartha de chuid an Aire,
(p)    na dualgais a chuirtear ar scoileanna nó ar a mboird ag nó faoi aon achtachán,
(q)    treoirlínte a eisíodh de bhun rannán 22(7) den Acht 2000, agus
(r)    a leithéidí eile ceisteanna a mheasann an Bord a bheith ábhartha.

14    Plé agus gníomhartha an Bhoird Bhainistíochta i ndiaidh na héisteachta

14.1        Ar chluinstin ó na daoine go léir atá páirteach, tá sé de fhreagracht ar an Bhord cin    neadh a dhéanamh cé acu atá bunús leis an líomhain nó nach bhfuil agus más í an     díbirt an smachtbhanna is cuí.  
14.2    Nuair a bhíonn an Bord Bainistíochta den tuairim, agus fíricí uilig an cháis breathnaithe acu, gur chóir an scoláire a dhíbirt, caithfidh an Bord scéala a chur chuig an Oifigeach Leasa Oideachais (OLO) i scríbhinn faoina thuairim agus faoi na cúiseanna atá leis an tuairim sin de bhun Alt 24 (91) den Acht Oideachais (Leas), 2000.  Ba chóir don Bhord tagairt do nósanna imeachta tuairiscithe an Bhoird Náisiúnta Leasa Oideachais le haghaidh moltaí díbeartha.  
14.3    Ní féidir an scoláire a dhíbirt roimh imeacht 20 lá scoile ón dáta ar a bhfaigheann an tOifigeach Leasa Oideachais an fógra scríofa seo.
14.4    Ba chóir don Bhord Bainistíochta scéala scríofa a chur chuig na tuismitheoirí faoi chinneadh an phlé agus sa chás go bhfuil díbirt á mholadh acu, ba chóir a rá leis na tuismitheoirí go gcuirfidh an Bord Bainistíochta an tOifigeach Leasa Oideachais ar an eolas.

15    Comhairliúcháin a shocraíonn an tOifigeach Leasa Oideachais

15.1        Laistigh de 20 lá ón am a bhfaightear fógra ó Bhord Bainistíochta déanfaidh an      OLO gach iarracht fhéideartha comhairliúcháin ar leith bheith aige leis an         Phríomhoide, na tuismitheoirí agus an scoláire. Eagróidh an OLO cruinniú leis na     páirtithe sin. Díreoidh na comhráite sin ar shocruithe ailtéarnacha oideachais don     scoláire.
15.2        Go dtí go mbíonn na comhairliúcháin in 11.1 thart is féidir go measfadh an Bord     Bainistíochta go bhfuil sé iomchuí scoláire a chur ar fionraí le linn an ama sin.      Níor chóir smaoineamh air sin ach amháin nuair a mheastar go mbeadh láithreacht     leantach an scoláire ar scoil ina chur isteach mór ar fhoghlaim scoláirí eile nó ina     riosca ar shábháilteacht agus ar shláinte scoláirí nó baill foirne.

16    An Cinneadh ar Dhíbirt a dhearbhú

16.1    Nuair a bheidh an tréimhse 20 lá i ndiaidh fógra chuig an OLO istigh agus nuair atá an Bord Bainistíochta go fóill den bharúil gur chóir an scoláire a dhíbirt, ba chóir don Bhord Bainistíochta an cinneadh ar dhíbirt a dhearbhú go foirmiúil.  
16.2    Ba chóir a chur in iúl do thuismitheoirí láithreach go leanfar den díbirt anois. Caithfear a chur in iúl do Thuismitheoirí agus don scoláire faoina gceart achomhairc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.

17    Rannán 29 Achomharc in aghaidh Díbeartha

17.1        Is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire atá os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a     achomharc faoi Rannán 29 den Acht Oideachais 1998.
17.2        Ba chóir a gceart ar achomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin a     thabhairt le fios do thuismitheoirí agus don scoláire agus ba chóir an fhoirm     chaighdeánach a thabhairt dóibh trína dtaiscfí an t-achomharc sin.
17.3        Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus     Mhuineacháin, féadfaidh tuismitheoirí agus an scoláire achomharc eile a chur os     comhair Rúnaí Ginearálta na Roinne Oideachais agus Scileanna.

18    Athbhreithniú ar úsáid na Díbeartha

18.1    Ba chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall úsáid na díbeartha a     athbhreithniú sa scoil ag eatraimh thráthrialta

19    Cur i bhfeidhm agus Athbhreithniú Beartais

19.1        Beidh an Príomhoide agus Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall freagrach as an     bheartas seo a chur i bhfeidhm.
19.2        Déanfar an beartas seo a athbhreithniú go tréimhsiúil, i bhfianaise reachtaíocht     éiritheach agus Treoirlínte a eisítear ón Roinn Oideachais agus Scileanna ón uair a     fhaomhtar é go hoifigiúil ag Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus     Mhuineacháin agus ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.

Best Website Viewing

Moltar na brabhsálaithe Google Chrome, Safari nó Firefox a úsáid agus tú ag amaharc fríd an suíomh seo.

This site is best accessed with the browsers Google Chrome, Safari or Firefox.

Sceilíní

Tá an t-eagrán reatha d’iris na scoile, Scéilíní, le fáil i bhfoirm PDF ar dheis. Úsáid na rialaitheoirí Zoom In agus Zoom Out, le do thoil, nó thig leat dul go dtí Full Screen. Brúigh ESC chun mód Full Screen a fhágáil.

Chun amharc ar eagráin níos sine de Scéilíní >brúigh anseo<

The current edition of our school magazine, Scéilíní, is available in PDF format to the right. Please use the controls to Zoom Out or Zoom In or you can go to Full Screen. Press ESC to exit Full Screen mode

To view older editions of Scéilíní >click here<.

Click to View Video

Féilire – Cad é atá ag gabháil i gColáiste Oiriall?

  

Cnoc an Chonnaidh, Muineachán, H18 W897  eolas@oiriall.ie  +353-(0) 47 72344